Robert Memelink, een van de projectleiders: ‘Ik stel mij voor dat deelnemers na afloop van het leefstijlprogramma met hun zorgverlener bepalen waarop zij de focus leggen. Hoe ze hun doelen kunnen behalen én behouden. Zo stimuleren we de gezondheid en zelfstandigheid van ouderen op de lange termijn.’

Leefstijlinterventie

Op basis van het PROBE-onderzoek ontwikkelde het lectoraat Voeding en Beweging de multidisciplinaire leefstijlinterventie 2Do. Doelgroep: 55+’ers met overgewicht of obesitas én diabetes type 2 of verminderde glucosetolerantie. Diëtisten bieden de 2Do-leefstijlinterventie aan in nauwe samenwerking met fysiotherapeuten of personal trainers. Tijdens de interventie werken cliënten 13 weken lang intensief aan het verbeteren van hun bloedsuikerwaarden door het verlies van vetmassa en het behoud en gebruik van spiermassa. Dit gebeurt via individuele en groepsbijeenkomsten en krachttraining. Na het afronden van de interventie kan de diëtist de cliënt een vervolgtraject op maat aanbieden. Ondersteuning in deze vervolgfase verkleint mogelijk de kans op terugval. Door het digitaliseren van 2Do raken cliënten al tijdens het programma bekend met de digitale leefstijlinterventie. Dit vergroot de kans op het behoud van de veranderde leefstijl.

Doel

Het ontwikkelen van een digitale versie van de bestaande leefstijlinterventie 2Do. Met een digitale versie kunnen diëtisten deelnemers van de interventie ook na afloop van het traject ondersteunen bij het afvallen of op gezond gewicht blijven met behoud van spiermassa.

Methode

Op basis van literatuur, kennis uit andere projecten en ervaringen van zorgprofessionals die 2Do al gebruiken, brengt het projectteam in kaart aan welke eisen de digitale versie moet voldoen. Vervolgens ontwerpen onderzoekers de digitale versie en bouwen zij deze samen met partner Chippr op basis van het bestaande digitale platform van de HvA-onderzoeksgroep Mensen in Beweging (MiB).

Verwachte resultaten

Een digitale versie van de bestaande leefstijlinterventie 2Do. Deze versie sluit aan op het bestaande MiB platform, waar bijvoorbeeld ook de interventie voor het ‘SO-NUTS project’ op is gebaseerd. Vanuit 2Do2Digital ontwikkelen onderzoekers een eiwitmodule op het MiB-platform waarmee deelnemers hun eiwitinname kunnen bijhouden en evalueren.

Wat is de verwachte maatschappelijke impact?

De digitale versie van 2Do geeft diëtisten extra mogelijkheden om hun cliënten te begeleiden bij leefstijlverandering. De digitale versie biedt vooral uitkomst bij het begeleiden van cliënten tijdens de behoudsfase. Diëtisten kunnen in deze fase voldoende contactmomenten inplannen terwijl zij de contacttijd terugschroeven. De cliënt kan steeds zelfstandiger verder.

Hoe draagt het project bij aan onderwijs en onderzoek?

Bij het literatuuronderzoek betrekt het projectteam studenten die afstuderen bij de opleiding Voeding en Diëtetiek. In een later stadium werken mogelijk nog studenten van de opleiding Communication and Multimedia Design (CMD) mee aan het ontwerpen van onderdelen van de digitale tool. Bovendien werkt het projectteam samen met het onderzoek App n eiwit, waarin eiwitinname ook een belangrijke rol speelt.

Looptijd

1 Feb 2023 -31 Dec 2023

Projectleider

Annette Brons

Robert Memelink, Faculteit BSV, HvA

Onderzoekers

Vincent Vijn

Robert Memelink

Financiering

Urban Vitality Stimuleringsgeld

Partners

• Chippr

Het ToP-programma is een landelijke evidence-based interventie voor zeer vroeggeboren kinderen (<32 weken zwangerschap) en hun ouders, gericht op het verbeteren van de ouder-kind interactie en de ontwikkeling van het te vroeg geboren kind.

Goede informatie voorziening over de ontwikkeling en gezondheid van het te vroeg geboren kind hangt samen met betere ontwikkelingsuitkomsten. Daarom is kennisoverdracht één van de strategieën van het ToP programma. Deze kennisoverdracht vindt plaats tijdens 12 huisbezoeken.

Uit vooronderzoek kwam naar voren dat ouders en kinderfysiotherapeuten (MKB) behoefte hebben aan aanvullende informatievoorziening over bijvoorbeeld slaap, ontwikkeling, gedrag en voeding. De ToP kinderfysiotherapeuten gaven daarbij aan dat de groep kwetsbare ouders met beperkte gezondheidsvaardigheden, minder profiteren van de informatie overdracht die plaatsvindt tijdens de interventie. Zij onderschrijven het belang van eenduidige en goede informatie op maat geven aan ouders.

De matig vroeggeboren kinderen (32-34 weken zwangerschap) komen nu niet in aanmerking voor het ToP programma, terwijl de problematiek die kinderen en ouders ervaren sterk overeenkomt met de zeer vroeggeboren kinderen. Door de MKB professionals wordt een online informatiemodule (E-ToP) voor het vergroten van kennis en inzicht van ouders over de gevolgen van vroeggeboorte en begeleiding van hun kind als veelbelovend gezien. Kinderfysiotherapeuten zien kansen om met deze module ook een bredere doelgroep te bereiken.

De onderzoeksvraag in dit project luidt: ‘Hoe kunnen kinderfysiotherapeuten, aanvullend op het TOP programma, op een toegankelijke en begrijpelijke manier meer kennis en inzicht overdragen aan ouders over de ontwikkeling van hun zeer en matig vroeggeboren kind en over het ouderschap na vroeggeboorte?’

In de eerste fase van dit project wordt de online toepassing in co-creatie met de kinderfysiotherapeuten, ouders en andere betrokkenen ontwikkeld. In creatieve workshops en focusgroepen, onder andere ouders met beperkte gezondheidsvaardigheden, worden de functionaliteiten, content en tekortkomingen van de online toepassing onderzocht. In de tweede fase wordt het ontwikkelde programma in een haalbaarheidsstudie (n=80) onderzocht op toepasbaarheid, bruikbaarheid en tevredenheid. Doorwerking naar werkveld en onderwijs zal gedurende en na het project plaatsvinden.

Looptijd

1 Sep 2021 -1 Sep 2023

Projectleider

Raoul Engelbert, Faculteit Gezondheid (HvA)

Onderzoekers

prof. dr Somaya Ben Allouch

Joey van der Bie

Sergio Bondietti

dr Marije Kanis

Vincent Vijn

Daniel Bossen

Monique Flierman

Martine Jeukens

Anton van Kaam

Financiering

SIA RAAK MKB

Partners

• Revalidatiegeneeskunde Amsterdam UMC
• Kindergeneeskunde Emma Kinderziekenhuis Amsterdam UMC
• TOP Kinderfysiotherapeuten
• Care4Neo Oudervereniging
• Pharos
• Zilveren Kruis Achmea
• Nederlandse Vereniging voor Kinderfysiotherapie

Dit onderzoeksproject richt zich op preventie van ongezonde gewichtstoename en obesitas tijdens cruciale fasen gedurende de levensloop.

De vergrijzende bevolking wordt geconfronteerd met twee aandoeningen die een bedreiging vormen voor gezond ouder worden: een hoge vetmassa (obesitas) en weinig spiermassa en -functie (sarcopenie). Beide aandoeningen zijn geassocieerd met comorbiditeit, handicap, een lage kwaliteit van leven en vroege dood. De combinatie van beide – ook wel sarcopenische obesitas genoemd – verhoogt het risico op ongunstige gezondheidsresultaten. De twee voorwaarden komen vaak samen voor, omdat ze elkaar versterken en ze delen gemeenschappelijke oorzaken, voornamelijk slechte voeding en inactiviteit.

Hoewel alle oudere mensen het risico lopen om aan te komen en spiermassa te verliezen, tijdens de overgang van werken naar pensionering, is er een nog groter risico op overgewicht en sarcopenie als gevolg van hormonale veranderingen, status, slechte voedingsinname en lagere niveaus van fysieke activiteit. Toch biedt pensioen een geweldige kans en mogelijkheid om de levensstijl te verbeteren, aangezien oudere volwassenen hun dagelijkse activiteiten al moeten herstructureren. Verder biedt het aannemen van een gezonde levensstijl rond de pensioengerechtigde leeftijd voldoende tijd om obesitas, sarcopenie en sarcopenische obesitas tegen te gaan. Ook biedt het voordelen op lange termijn, waaronder gezond ouder worden en minder afhankelijkheid op latere leeftijd.

Om gewichtsverlies te stimuleren c.q. gewichtstoename te voorkomen en tegelijkertijd de spiermassa te behouden, is het van cruciaal belang dat zowel fysieke activiteit en adequate voeding worden aangepakt. Het is de sleutel tot gedragsverandering op een duurzame manier, wetenschappelijk bewezen, inclusief gepersonaliseerde en acceptabele principes die in het dagelijks leven kunnen worden geïntegreerd. Gezondheidstechnologieën zijn in dit verband veelbelovende tools voor het leveren van gepersonaliseerde en aantrekkelijke leefstijlinterventies aan een grote groep mensen om tevens de zorgkosten laag te houden. Op dit moment ontbreekt het aan effectieve duurzame interventies, die zich richten op pensionering als een belangrijk keerpunt om zowel voeding als lichaamsbeweging te bevorderen.

We streven ernaar om essentiële inzichten te verschaffen, die nodig zijn om innovatieve strategieën te ontwikkelen om obesitas en sarcopenie te voorkomen evenals sarcopenische obesitas. Met behulp van deze inzichten zullen we een gepersonaliseerd digitaal programma op maat gericht op voeding en beweging ontwerpen, dat helpt om mensen in staat te stellen af te vallen met behoud van spiermassa en -functie. We richten ons op een populatie met enerzijds een hoog risico op het ontwikkelen van sarcopenische obesitas en anderzijds een grote mogelijkheid om een gezondere levensstijl aan te nemen.

Neem een kijkje op de website van SO-NUTS voor enkele behulpzame video’s op het gebied van gedragsverandering voor een verbetering in leefstijl.

Beeld & Video

Looptijd

1 Apr 2021 -31 Dec 2025

Projectleider

prof. dr Peter Weijs, Amsterdam University of Applied Sciences (AUAS)

Onderzoekers

prof. dr Somaya Ben Allouch

Joey van der Bie

dr Sumit Mehra

Vincent Vijn

dr Michel Oey

Stephanie Kramer MSc

Farzaneh Salehi

Josje Schoufour, AUAS

Financiering

JPI Healthy Diet for Healthy Life (HDHL) (EU financiering)

Partners

• Alfonso Cruz-Jentoft – IRYCIS Hospital Universitario Ramón y Cajal
• Rocco Barazonni – European Society of Clinical Nutrition and Metabolism (ESPEN)
• Doris Eglseer – Medical University of Graz
• Judith Liddell – European Federation of the Association of Dietitians (EFAD)
• Yves Boirie – University Clermont Auvergne
• Trudy Voortman – Erasmus MC