Dit onderzoeksproject richt zich op preventie van ongezonde gewichtstoename en obesitas tijdens cruciale fasen gedurende de levensloop.

De vergrijzende bevolking wordt geconfronteerd met twee aandoeningen die een bedreiging vormen voor gezond ouder worden: een hoge vetmassa (obesitas) en weinig spiermassa en -functie (sarcopenie). Beide aandoeningen zijn geassocieerd met comorbiditeit, handicap, een lage kwaliteit van leven en vroege dood. De combinatie van beide – ook wel sarcopenische obesitas genoemd – verhoogt het risico op ongunstige gezondheidsresultaten. De twee voorwaarden komen vaak samen voor, omdat ze elkaar versterken en ze delen gemeenschappelijke oorzaken, voornamelijk slechte voeding en inactiviteit.

Hoewel alle oudere mensen het risico lopen om aan te komen en spiermassa te verliezen, tijdens de overgang van werken naar pensionering, is er een nog groter risico op overgewicht en sarcopenie als gevolg van hormonale veranderingen, status, slechte voedingsinname en lagere niveaus van fysieke activiteit. Toch biedt pensioen een geweldige kans en mogelijkheid om de levensstijl te verbeteren, aangezien oudere volwassenen hun dagelijkse activiteiten al moeten herstructureren. Verder biedt het aannemen van een gezonde levensstijl rond de pensioengerechtigde leeftijd voldoende tijd om obesitas, sarcopenie en sarcopenische obesitas tegen te gaan. Ook biedt het voordelen op lange termijn, waaronder gezond ouder worden en minder afhankelijkheid op latere leeftijd.

Om gewichtsverlies te stimuleren c.q. gewichtstoename te voorkomen en tegelijkertijd de spiermassa te behouden, is het van cruciaal belang dat zowel fysieke activiteit en adequate voeding worden aangepakt. Het is de sleutel tot gedragsverandering op een duurzame manier, wetenschappelijk bewezen, inclusief gepersonaliseerde en acceptabele principes die in het dagelijks leven kunnen worden geïntegreerd. Gezondheidstechnologieën zijn in dit verband veelbelovende tools voor het leveren van gepersonaliseerde en aantrekkelijke leefstijlinterventies aan een grote groep mensen om tevens de zorgkosten laag te houden. Op dit moment ontbreekt het aan effectieve duurzame interventies, die zich richten op pensionering als een belangrijk keerpunt om zowel voeding als lichaamsbeweging te bevorderen.

We streven ernaar om essentiële inzichten te verschaffen, die nodig zijn om innovatieve strategieën te ontwikkelen om obesitas en sarcopenie te voorkomen evenals sarcopenische obesitas. Met behulp van deze inzichten zullen we een gepersonaliseerd digitaal programma op maat gericht op voeding en beweging ontwerpen, dat helpt om mensen in staat te stellen af te vallen met behoud van spiermassa en -functie. We richten ons op een populatie met enerzijds een hoog risico op het ontwikkelen van sarcopenische obesitas en anderzijds een grote mogelijkheid om een gezondere levensstijl aan te nemen.

Neem een kijkje op de website van SO-NUTS voor enkele behulpzame video’s op het gebied van gedragsverandering voor een verbetering in leefstijl.

Beeld & Video

Looptijd

1 Apr 2021 -31 Dec 2025

Projectleider

prof. dr Peter Weijs, Amsterdam University of Applied Sciences (AUAS)

Onderzoekers

prof. dr Somaya Ben Allouch

Joey van der Bie

dr Sumit Mehra

Vincent Vijn

dr Michel Oey

Stephanie Kramer MSc

Farzaneh Salehi

Josje Schoufour, AUAS

Financiering

JPI Healthy Diet for Healthy Life (HDHL) (EU financiering)

Partners

• Alfonso Cruz-Jentoft – IRYCIS Hospital Universitario Ramón y Cajal
• Rocco Barazonni – European Society of Clinical Nutrition and Metabolism (ESPEN)
• Doris Eglseer – Medical University of Graz
• Judith Liddell – European Federation of the Association of Dietitians (EFAD)
• Yves Boirie – University Clermont Auvergne
• Trudy Voortman – Erasmus MC

Landelijk nemen wekelijks 300.000 ouderen met beginnende functionele beperkingen deel aan Meer Bewegen voor Ouderen (MBvO). Het MBvO is een bestaand groepsprogramma dat als doel heeft het zelfstandig functioneren van ouderen op fysiek, mentaal en sociaal vlak te stimuleren. De huidige opzet van MBvO blijkt niet toereikend om effect te hebben op fitheid, gezondheidsindicatoren en het verbeteren van zelfstandig functioneren. Onze hypothese is dat ouderen meer profijt van MBvO kunnen hebben als 1) het wordt verrijkt met het specifiek trainen van functionele mogelijkheden, 2) de trainingsfrequentie wordt verhoogd en 3) de voedingstoestand van ouderen wordt geoptimaliseerd.

VITAMINE zal in een gerandomiseerde studie (3×80 MBvO deelnemers) worden geëvalueerd. In een design met drie groepen wordt de toevoeging van 1 en 2, met of zonder 3, vergeleken met het bestaande MBvO (gymnastiek) programma. De interventie wordt na 6 maanden geëvalueerd, daarna blijven alle interventieonderdelen (FTO, functioneel thuistrainingsprogramma, digitale ondersteuning, voedingssupplement) beschikbaar en vindt een follow-up meting op 12 maanden plaats. De primaire uitkomst van de interventie, fysiek functioneren van ouderen tijdens activiteiten van het dagelijks leven, wordt geëvalueerd met de Assessment of Daily Activity Performance (ADAP). Secundaire uitkomstmaten zijn antropometrie, spiermassa, spierkracht, activiteitenpatroon, voedingsinname en kwaliteit van leven. In een voorstudie worden de interventieonderdelen met de gebruikers (trainers en deelnemers MBvO) op maat gemaakt en op haalbaarheid onderzocht. Hierbij wordt specifiek aandacht besteed aan de diversiteit in de stad Amsterdam.

Looptijd

1 May 2014 -1 Sep 2019

Projectleider

prof. dr Ben Kröse

Onderzoekers

prof. dr Somaya Ben Allouch

dr Sumit Mehra

Financiering

Het project wordt gefinancierd vanuit het Centre of Expertise “Urban Vitality” van de Hogeschool van Amsterdam en is een samenwerking tussen het domein Gezondheid (Raoul Engelbert en Bart Visser), het domein Bewegen. Sport en Voeding (Peter Weijs), waar een promovendus op het gebied van Voeding en Bewegen wordt aangesteld, en het domein Media, Creatie en Informatie, waar een promovendus op het gebied van Bewegen en digitale ondersteuning.

Partners

• TNO
• Nutricia
• NISB