Hoe kunnen we AI inzetten om leerlingen beter te ondersteunen, terwijl de leraar in control blijft? De komende vijf jaar houdt Stephanie Kramer, docent-onderzoeker bij het lectoraat Digital Life (FDMCI) van de Hogeschool van Amsterdam, zich met deze vraag bezig. Zij heeft een NWO Promotiebeurs voor Leraren ontvangen voor het onderzoek ‘Hybride intelligentie in de klas: ontwerpgericht onderzoek naar AI als leerpartner voor hoogbegaafde leerlingen in inclusief basisonderwijs’. Vanwege bezuinigingen van het kabinet zijn nieuwe rondes geschrapt.

Oplossing voor hoogbegaafde thuiszitters

In Stephanie’s onderzoek, dat per 1 september dit jaar van start is gegaan, draait het om hoogbegaafde leerlingen in het basisonderwijs. Zij hebben vaak behoefte aan meer uitdaging en maatwerk, terwijl leraren simpelweg niet altijd de tijd en middelen hebben om dat iedere dag te bieden.

De urgentie is groot: in Nederland zijn naar schatting 70.000 kinderen die niet naar school gaan, en daarvan is 25 tot 40% hoogbegaafd. Passend onderwijs voor deze groep is daarmee niet alleen een uitdaging in de klas, maar ook een maatschappelijk vraagstuk. ‘Kan AI leraren helpen om hoogbegaafde leerlingen de uitdaging te bieden die zij nodig hebben? En hoe doen we dat op een verantwoorde manier?’

Hybride krachten bundelen in een living lab

Het uitgangspunt is hybride intelligentie: menselijke intelligentie versterkt door AI. De leraar, leerling en AI werken samen, ieder vanuit hun eigen kracht — en de leraar houdt de pedagogische regie. Samen met leraren en leerlingen gaat Stephanie onderzoeken hoe zo’n AI-leerpartner collaboratief, adaptief, verantwoord én uitlegbaar ontworpen kan worden.

En dat gebeurt niet alleen achter een bureau. Het onderzoek vindt plaats in en met basisscholen en binnen Digital Life wordt een Living Lab Hybrid Intelligence opgezet. Daar komen leerlingen, leraren, onderzoekers en HvA-studenten samen om ideeën te bedenken, prototypes te bouwen en deze in de praktijk uit te proberen.

Kortom, vijf jaar lang onderzoeken, ontwerpen, testen en bijschaven aan een spannende vraag: hoe zorgen we ervoor dat AI de menselijke intelligentie in het onderwijs versterkt in plaats van vervangt?

Virtuele mensen worden steeds zichtbaarder in het dagelijks leven. Ze lezen het nieuws, begeleiden patiënten, helpen met huiswerk en spelen hoofdrollen in films en games. Dankzij kunstmatige intelligentie en gametechnologie worden ze razendsnel overtuigender en zijn ze overal aanwezig. De vraag is niet meer óf ze ons leven binnenkomen, maar hoe we dat goed regelen.

Daar is de missie van VIVALDI. Als eerste nationale kennisplatform voor virtuele mensen brengt VIVALDI vijf hogescholen samen: Breda University of Applied Sciences, Fontys, Hogeschool Rotterdam, Hogeschool voor de Kunsten Utrecht en Hogeschool van Amsterdam. Samen met partners uit zorg, onderwijs, media en industrie werken negen lectoraten aan de kennis die Nederland nodig heeft.

Dat klinkt als muziek in de oren

Want er liggen fundamentele vragen open. Hoe realistisch moet een virtuele mens zijn, en wanneer slaat dat door? Wat doen ze met ons gevoel van vertrouwen, identiteit en verbinding? Waarom blijven zoveel veelbelovende toepassingen steken als prototype? En wie bewaakt de normen en waarden die in elk virtueel mens worden ingebakken?

VIVALDI onderzoekt deze vragen systematisch, over sectoren en toepassingen heen. Het platform ontwikkelt gedeelde onderzoeksmethoden, praktijkgerichte ontwerpstandaarden en concrete governance-kaders. Bovendien staan het organiseren van een tweejaarlijkse nationale conferentie, samenwerking met beleidsmakers en het delen van de resultaten met de sector op het programma.

Het resultaat: een platform dat Nederland in positie brengt om virtuele mensen niet alleen te begrijpen, maar ook verantwoord te ontwikkelen en in te zetten, nu en in de toekomst.

Expertise vanuit de hoofdstad

De Hogeschool van Amsterdam draagt via de faculteit Digitale Media en Creatieve Industrie bij met twee samenwerkende onderzoeksgroepen, die VIVALDI verankeren in mensgerichte en maatschappelijk ingebedde digitale innovatie.

Vanuit Digital Life is associate lector Child Technology Interaction Simone de Droog betrokken. Zij leidt onderzoek naar de manier waarop sociale robots en digitale personages positief, duurzaam en ethisch kunnen bijdragen aan het welzijn en de ontwikkeling van kinderen in zorg- en onderwijscontexten.

Het L.INT-lectoraat Hybrid Realities onder leiding van Esther Hammelburg levert aan dit consortium waardevol onderzoek naar het thema liveness, evenals expertise op het gebied van virtual humans (VH’s) in de context van deathtech. Aangezien dit lectoraat een samenwerking is met het Rathenau Instituut, brengt het bovendien expertise en een netwerk op het gebied van overheid en beleid in, evenals ervaring met de dialoog met burgers en een focus op publieke waarden.

Steeds meer ouderen revalideren thuis na een opname in een geriatrisch revalidatiecentrum. Het project REHABOT ontwikkelt een slimme AI-assistent die ouderen ondersteunt tijdens hun revalidatie thuis en zorgprofessionals helpt om beter inzicht te krijgen in het herstelproces.

Aanleiding 

Door de vergrijzing neemt de druk op de zorg snel toe. Tegelijkertijd verblijven ouderen na een ziekenhuis- of revalidatieopname steeds korter in een zorginstelling, waardoor een groot deel van de revalidatie thuis plaatsvindt. 

Digitale revalidatieplatforms en sensortechnologie maken het mogelijk om patiënten thuis te begeleiden en hun voortgang op afstand te volgen. Toch brengen deze systemen ook uitdagingen met zich mee. Zorgprofessionals missen vaak context over de thuissituatie van patiënten en kunnen sensordata daardoor moeilijk interpreteren. Ook digitale feedback mist vaak de persoonlijke nuance van face-to-face begeleiding. 

Hierdoor is er behoefte aan technologie die niet alleen data verzamelt, maar ook helpt om deze beter te begrijpen en om patiënten op een begrijpelijke en motiverende manier te ondersteunen.

Doel 

REHABOT ontwikkelt een AI-ondersteund revalidatiesysteem dat ouderen helpt bij hun herstel thuis én zorgprofessionals ondersteunt bij monitoring en begeleiding op afstand. 

Het project onderzoekt hoe kunstmatige intelligentie kan bijdragen aan meer persoonlijke, begrijpelijke en contextbewuste ondersteuning tijdens het revalidatieproces.

Beoogde resultaten 

Het project levert: 

• Een AI-ondersteunde thuisrevalidatie-assistent voor ouderen.

• Een digitaal platform voor monitoring en begeleiding door zorgprofessionals.

• Nieuwe inzichten in mensgerichte AI-toepassingen binnen de zorg.

• Verbeterde ondersteuning van thuisrevalidatie en meer mogelijkheden voor gepersonaliseerde begeleiding op afstand.  

Daarnaast draagt REHABOT bij aan het verminderen van de druk op de geriatrische zorg en het ondersteunen van zelfstandig herstel thuis. 

Beeld & Video

Publicaties

Looptijd

van 01-09-2026 tot 01-09-2028

Projectleider

Bin Yu, associate lector, Digital Life, Hogeschool van Amsterdam

Onderzoekers

Somaya Ben Allouch, lector, Digital Life, HvA

Michel Oey, docent-onderzoeker, Digital Life, HvA

Daniel Bossen, associate lector eHealth en Beweeggedrag, HvA

Margriet Pol. associate lector Technologie en Participatie, HvA

Shihan Wang, associate professor, Universiteit Utrecht

Marije Holwege, lector Geriatrische Revalidatie, Hogeschool Inholland & Omring

Financiering

SIA RAAK Publiek

Partners

• Omring
• De Zorgcirkel
• Argos Zorggroep
• Hipper Therapeutics B.V.
• PAM B.V.

In Amsterdamse stadsdelen waar veel mensen met een lage sociaaleconomische positie wonen, hebben bewoners vaak een verhoogd risico op hart- en vaatziekten en beperkte toegang tot zorg. Hierdoor ontstaat er een paradox: juist degenen met het grootste risico zoeken vaak pas hulp wanneer klachten al ernstig zijn.

Tijdens onze HARTstikke Gezond gezondheidsweken worden in de wijk bloeddruk, cholesterol, bloedsuiker en BMI gemeten, maar de kern van het probleem is niet het gebrek aan metingen, het is het ontbreken van een effectief mechanisme dat deze biomedische waarden verbindt met persoonlijke, sociale en omgevingscontext.

AI als Schakel ontwikkelt dat ontbrekende schakelpunt: een AI-triagesysteem dat metingen omzet in heldere adviezen en een gekoppelde matchbot die deze adviezen vertaalt naar concrete acties en passende buurtactiviteiten. Zo helpen de systemen bewoners
hun resultaten beter te begrijpen, advies om te zetten in actie en eerder iets aan hun gezondheid te doen.

Beeld & Video

Publicaties

Looptijd

van 10-10-2026 tot 10-10-2029

Projectleider

Dr. Bart Baselmans, hoofddocent Biomedische Technologie – Faculteit Techniek, Hogeschool van Amsterdam

Onderzoekers

Somaya Ben Allouch, lector, Digital Life, HvA

Bin Yu, asscoiate lector, Digital Life, HvA

Wiek Dirks, Biomedische Technologie, HvA

Pim Kruijt, Biomedische Techonologie, HvA

Financiering

ZonMw IMDI (Innovative Medical Devices Initiative) | Technologie voor Bemensbare Zorg – vraaggestuurde innovaties

Partners

• Buurtcampus Amsterdam Oost en Zuid-Oost
• GOO Amsterdam Nieuw-West
• Amsterdam UMC, Cardiologie
• LOA Foundation
• Nederlandse Hartstichting
• Eindhoven Engine
• AlleyApp
• Universiteit Utrecht | ELSA Lab
• GGD Amsterdam
• Team Sportservice
• ROZO
• Gemeente Amsterdam

Effectief samenwerken

Het project richt zich op het ontwikkelen van ‘collaboratieve intelligentie’: een effectieve samenwerking tussen arts en AI binnen de oncologie. AI kan tumoren al snel en nauwkeurig opsporen, afbakenen en monitoren op basis van medische scans. Toch wordt deze technologie nog beperkt ingezet in de praktijk.

Dat is opvallend, juist omdat radiologen te maken hebben met hoge werkdruk, personeelstekorten en een verhoogd risico op burn-out. Veel taken in de oncologische beeldvorming, zoals het voorbereiden van bestralingsplannen, zijn essentieel, maar ook repetitief en mentaal belastend.

Aansluiting dagelijkse praktijk

Een belangrijk doel van het project is daarom niet alleen het ontwikkelen van slimme AI, maar juist ook het ontwerpen van toepassingen die goed aansluiten op de dagelijkse praktijk in ziekenhuizen. De focus ligt op mens-AI interactie: hoe zorg je dat technologie artsen daadwerkelijk ondersteunt, in plaats van extra werk of onzekerheid te creëren?

Het consortium, bestaande uit de Hogeschool van Amsterdam (HvA) en het Nederlands Kankerinstituut (NKI), behoort tot de 31 onderzoeksteams die financiering ontvangen binnen de ZonMw Open Competitie, uit een totaalbudget van meer dan 26 miljoen euro. De competitie staat bekend om haar sterke concurrentie, wat de toekenning en hoge beoordeling van dit project extra bijzonder maakt.

Kunstmatige Intelligentie (AI) verandert de manier waarop we kankerscans bekijken. Onderzoek laat zien dat AI kanker sneller en vaak nauwkeuriger kan opsporen, tumoren kan afbakenen en behandelingsresultaten kan volgen, soms beter dan artsen. Toch wordt AI nog maar beperkt toegepast in ziekenhuizen, zowel in Nederland als wereldwijd. Dit is zorgelijk, want radiologen hebben te maken met hoge werkdruk, personeelstekorten en risico op burn-out.

Sommige taken in de oncologische beeldvorming, zoals het meten van tumoren of het aftekenen voor bestraling, zijn cruciaal maar ook repetitief en geestelijk vermoeiend. AI kan een groot deel van dit routinematige werk overnemen. Hierdoor houden artsen meer tijd en energie over voor wat echt telt: complexe beslissingen en samenwerking met andere specialisten om de beste zorg te plannen.

De uitdaging is niet alleen slimme AI bouwen, maar ook zorgen dat deze technologie goed aansluit op ziekenhuisprocessen en het artsen daadwerkelijk ondersteunt in hun dagelijkse werkzaamheden.

Looptijd

1 Sep 2026 -1 Sep 2030

Projectleider

prof. dr Somaya Ben Allouch

Onderzoekers

dr Bin Yu

Dr. Kevin Groot Lipman, Het Nederlands Kanker Instituut

Dr. Doenja Lambregts, Het Nederlands Kanker Instituut

Financiering

ZonMw Open Competition

Partners

• Nederlands Kanker Instituut (NKI)
• Universiteit van Amsterdam
• ELSA Lab Health Inequity

‘Wat als gezondheidsgegevens niet alleen in spreadsheets zouden staan, maar tot leven zouden komen via interactieve objecten en immersieve ruimtes om ons heen?’

De Health-Data-Design-Playground (HDDP) maakt deze visie werkelijkheid door ontwerpers in staat te stellen ruwe sensorgegevens om te zetten in boeiende, data-gestuurde dagelijkse gezondheidsinterventies door middel van praktische experimenten met gezondheidssensoren en persoonlijke gegevens.

Hoewel sensoren en technologieën voor gezondheidsmonitoring steeds nauwkeurigere inzichten opleveren, slagen veel huidige gezondheidsinterventies er niet in om een lange termijn effect te bereiken vanwege een slechte integratie in het dagelijks leven en een gebrek aan boeiende interactie en ervaringsgericht ontwerp. HDDP overbrugt de kloof tussen ontwerp-intentie en technische implementatie.

Door toegankelijke sensorkits, gedeelde datasets en ontwerpgerichte softwarebronnen aan te bieden, verlaagt het platform de drempel om met complexe biosensoren en datapijplijnen te werken. Hierdoor kunnen ontwerpers verder gaan dan speculatieve concepten en snel prototypes maken voor de praktijk, wat de ontwikkeling van haalbare, ervaringsgerichte en mensgerichte gezondheidsoplossingen ondersteunt.

Als gedeelde onderwijs- en innovatie-infrastructuur binnen de HvA ondersteunt HDDP interdisciplinair onderwijs en samenwerking tussen opleidingen op het gebied van ontwerp, gezondheid en technologie. Op de lange termijn streeft HDDP naar het bevorderen van zinvolle, boeiende en duurzame gezondheidsinterventies die persoonlijke reflectie stimuleren, gedragsverandering ondersteunen en participatieve gezondheidszorg versterken naast traditionele klinische zorg.

Looptijd

1 maart 2026 – 1 februari 2027

Projectleider

Bin Yu

Financiering

Centre of Expertise Creative Innovation

Partners

• A+N Studio
• Studio Rogier Arents
• Fashion Tech Farm
• TU/e Industrial Design

Ouderen met een zorgbehoefte blijven langer thuis wonen. Daarbij neemt de druk op zorg thuis toe door meer ouderen die zorg nodig hebben in combinatie met minder professionals die hen kunnen ondersteunen. Daarom wordt ingezet op meer eigen regie, informele zorg en digitale oplossingen. Echter, veel ouderen hebben professionele ondersteuning nodig om hun dagelijkse functioneren en sociale participatie te behouden waarbij een sociaal netwerk cruciaal is.

Een digitaal platform biedt mogelijkheden ouderen te ondersteunen bij hun dagelijks functioneren en sociale participatie, in samenwerking met (informele) zorg. Het platform heeft functies om dagelijkse activiteiten thuis en deelname aan wijkgerichte activiteiten te stimuleren en het netwerk te ondersteunen.

Hoewel professionals in zorg en welzijn steeds meer open staan voor digitaal ondersteunde zorg, blijven digitale hulpmiddelen en interventies onderbenut. Bij professionals is er vraagverlegenheid hoe ze deze kunnen integreren in de zorg met behoud van kwaliteit. Daarnaast hebben ze weinig vertrouwen dat ouderen gebruik maken van het digitale platform zeker de ouderen met minder digitale vaardigheden.

Dit project beoogt ouderen met een zorgbehoefte en hun netwerk te ondersteunen in het duurzaam optimaliseren en behouden van dagelijks functioneren en sociale participatie thuis, met behulp van een netwerk van professionals en informele zorg, dat wordt ondersteund door digitale interventies. Dit doen we door een bestaand digitaal platform verder te ontwikkelen, integreren en evalueren in samenwerking met ouderen, het sociale netwerk en professionals.

Beeld & Video

Looptijd

 Feb 2026 -1 Feb 2030

Projectleider

dr Margriet Pol

Onderzoekers

prof. dr Somaya Ben Allouch

dr Michel Oey

Stephanie Kramer MSc

Daniël Bossen, Faculteit Gezondheid, HvA

Jesse Aarden, Faculteit Gezondheid, HvA

Rick Kwekkeboom, Faculteit Maatschappij en Recht, HvA

Merel van Schravendijk, Faculteit Maatschappij en Recht, HvA

Financiering

SIA RAAK-PRO

Partners

• Amsterdam UMC Ouderengeneeskunde
• ROC van Amsterdam – Zorg en Welzijn
• MBO College West
• ROC van Flevoland
• Ben Sajet Centrum
• Gemeente Amsterdam
• GGD Amsterdam
• Centrum voor Cliënten ervaringen/ Clientenbelang Amsterdam
• Amstelring
• Zonnehuisgroep Amstelland
• ViVA zorggroep
• Compaan
• Landelijk Expertisecentrum Pharos
• Ouderen panel Amsterdam UMC en ouderenpanel smart health & vitality lab HvA
• ActiZ
• Zorgverzekeraars Nederland (ZN)
• Beroepsvereniging V&VN
• Ergotherapie Nederland
• Fysiotherapie in de Geriatrie (NVFG)

Kinderen spelen door digitalisering steeds minder vaak samen in de echte wereld. Dit vergroot het risico op eenzaamheid, overgewicht en een gebrekkige sociale ontwikkeling. In heel Europa groeit de bezorgdheid over een “angstige generatie” die worstelt met mentale problemen door overmatig schermgebruik en een gebrek aan face-to-face contact.

Digitale technologie verbieden is geen oplossing: het is aantrekkelijk en draagt bij aan digitale geletterdheid. Maar wat als we technologie inzetten om kinderen juist weer met elkaar te verbinden? Uit onderzoek blijkt dat kinderen enthousiast reageren op sociale robots: ze luisteren ernaar, spelen ermee en zien ze als een soort speelkameraad.

Dit project heeft als doel een kleine, schaalbare en autonome Playbot te ontwikkelen die offline spel stimuleert. De Playbot past zich aan op basis van het weer, de omgeving en de persoonlijke voorkeuren en ontwikkelingsbehoeften van kinderen, en nodigt hen uit tot gezamenlijk actief spel.

In dit startkapitaalproject ontwikkelen we eerste ideeën en prototypes. De uitkomsten helpen ons belangrijke kennisvragen te formuleren, samenwerkingen aan te gaan met Europese partners en een sterke basis te leggen voor een aanvraag voor een Horizon-subsidie.

Looptijd

1 Mar 2025 -31 Dec 2025

Projectleider

dr Simone de Droog

Onderzoekers

• prof. dr Somaya Ben Allouch
• Yuri Westplat MA, docent bij CMD en onderzoeker bij het lectoraat Responsible IT (HvA)
• Pabo, Faculteit Onderwijs & Opvoeding | FOO (HvA)

Financiering

Zaaigeld van het Centre of Expertise Creative Innovation (CoECI)

Binnen SPIRIT zijn onderzoeksgroepen van hogescholen actief rondom inzet van technologie voor bemensbare zorg. Zij zijn georganiseerd in een zogenaamde ‘SPRONG-groep’ om een sterke onderzoeksbasis te vormen voor en met de praktijk.

De basis van deze SPRONG-groep bestaat uit elf lectoraten die zich bezighouden met de ontwikkeling en inzet van zorgtechnologie. Zij werken al enkele jaren samen in het landelijke lectorenplatform Platform Inzet van Technologie voor Gezondheid en Welzijn (PIT).

Meer spirit voor de zorgprofessional

SPIRIT richt zich op de ontwikkeling, implementatie en evaluatie van technologie voor Bemensbare Zorg (TvBZ). Met het ‘bemensbaar houden’ wordt datgene bedoeld wat zorgpersoneel helpt om hun werk met kwaliteit en naar tevredenheid te kunnen doen. Het dempen van de werkdruk en het slimmer inzetten van (schaarser) zorgpersoneel draagt daaraan bij.

Het doel van het landelijk verenigen van betrokken onderzoeksgroepen in dit SPIRIT consortium is om de benodigde technologische innovatie effectiever en sneller te laten verlopen. Door heel Nederland vinden momenteel innovatieve projecten en pilots plaats.

Landelijke samenwerking met 9 hogescholen

Zorg- en kennisinstellingen en ondernemers doen dit vaak op regionaal niveau op hun eigen manier, terwijl er vaak elders in het land al kennis aanwezig is over hoe je dit (beter) kan aanpakken: Hoe ontwerp je iets samen met een specifieke doelgroep? Op welke manier implementeer je een bepaalde technologie effectief? Via welke passende methoden evalueer je de meerwaarde?

Door landelijk intensiever aan kennisuitwisseling te doen op zorginhoudelijk, technologisch en methodologisch vlak leren we met elkaar sneller deze innovatieve trajecten aan te pakken; zowel de zorgprofessional, de ondernemer en ook de docent en praktijkonderzoeker. Maar net zo belangrijk: er ontstaat meer uniformiteit en afstemming in methodologische aanpak en ‘ontsnippering’ / minder overlap in innovatieve projecten. Dit legt uiteindelijk minder druk op de zorgwerkvloer en helpt ondernemers sneller in de ontwikkeling van hun innovaties.

Betere bemensbare zorg

Binnen de activiteiten van de SPRONG-groep (en de onderliggende projecten) is aandacht voor alle innovatiefasen die technologische innovaties doorlopen. Dus naast dat de huidige activiteiten rond evaluatie/ uniforme waardebepaling in de SPRONG worden ondergebracht, wordt dezelfde slag gemaakt bij (onderzoeks)activiteiten rond de productontwikkeling en de implementatie & opschaling van zorgtechnologie. Een technologische innovatie moet – naar aannemelijkheid – leiden tot (betere) bemensbare zorg.

Alle zorgdomeinen vallen binnen de activiteiten van de SPRONG-groep: deelnemende zorgpartijen komen uit de ouderen-, gehandicapten-, en ziekenhuiszorg, revalidatie, maar ook de GGZ.

Looptijd

1 Jan 2026 -1 Jan 2030

Onderzoekers

Financiering

SPRONG | Regieorgaan SIA

Partners

• Hogeschool Windesheim
• Hogeschool Rotterdam
• NHL Stenden
• Hogeschool Saxion
• Hogeschool Utrecht
• Hogeschool Zuyd
• Hogeschool Arnhem Nijmegen (HAN)
• Fontys Hogeschool
• Omring